Feit of fabel

Feit of fabel

Er is onduidelijkheid over de gezondheidsvoordelen van vruchtensap, mede veroorzaakt door tegenstrijdige informatie in de media. Op basis van wetenschappelijke informatie nemen we de meest voorkomende misvattingen over vruchtensap weg. 

Text

Vruchtensap bevat geen toegevoegde suikers

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, bevat vruchtensap nooit toegevoegde suikers. Dit is zelfs wettelijk verboden, ook als het sap gemaakt is uit concentraat. [1] Vruchtensap bevat van nature zo’n 10% suikers, zoals fructose, glucose en sucrose, die direct afkomstig zijn uit de vrucht waaruit het sap is geperst. De overige 90% bestaat uit water, vitamines (onder andere vitamine C), mineralen en fytonutriënten. [2] Wanneer u meer wilt weten over de suikers die van nature in vruchtensap voorkomen, gaat u naar Koolhydraten en suikers in vruchtensap. 

De suikers in vruchtensap zijn afkomstig uit de vrucht waaruit het sap is geperst 

De suikers in vruchtensap komen van nature voor in de vrucht waaruit het sap is geperst. [3] Teveel suiker – in welke vorm dan ook – is niet goed voor de gezondheid. Wanneer er suiker wordt genuttigd, is het belangrijk om erop te letten dat er naast suiker ook essentiële voedingsstoffen in het product zitten, zoals dat het geval is bij vruchtensap. Net als fruit heeft elk vruchtensap een eigen samenstelling van voedingsstoffen. Zo is sinaasappelsap rijk aan vitamine C, foliumzuur en kalium. Meer informatie over de vitaminen en mineralen in sinaasappelsap vindt u in de factsheet ‘Nutritional Profile of 100% Orange Juice’.) Volgens de Europese Commissie kan het af en toe drinken van vruchtensap een aanvulling zijn op de inname van groente en fruit. [4] Binnen Europa lopen de voedingsadviezen echter sterk uiteen. Zo is vruchtensap in Nederland niet opgenomen in de Schijf van Vijf, terwijl een glas sap in andere Europese landen juist als een vervanging van fruit wordt gezien. 

Vruchtensap is geen vervanging van fruit 

Als gezondheidsprofessional adviseert u wellicht patiënten om fruit te eten in plaats van het drinken van vruchtensap. Vruchtensap is geen vervanging van fruit, maar kan passen in een gezond voedingspatroon. [5] Het is bovendien aangetoond dat mensen die vruchtensap drinken meer groenten en fruit eten dan mensen die geen vruchtensap drinken. Over het algemeen houden vruchtensapdrinkers er een gezondere levensstijl op na. In Nederland wordt geadviseerd om per dag tenminste 2 stuks fruit en 250 gram groente te eten. Helaas halen de meeste mensen deze doelstelling niet. Af en toe een glaasje vruchtensap kan dan bijdragen aan voldoende consumptie van onder andere vitamine C, foliumzuur en kalium. Het is dus geen ‘of of’, maar ‘en en’, waarbij vruchtensap en fruit hand in hand kunnen gaan. 

Vruchtensap uit een pak of fles bevat evenveel voedingsstoffen als versgeperst sap 

Vruchtensap uit een pak of fles bevat nagenoeg evenveel voedingsstoffen als het fruit waaruit het sap is geperst. Het pasteurisatieproces zorgt ervoor dat een fractie van sommige voedingsstoffen wegvalt, terwijl andere voedingsstoffen door pasteurisatie juist beter worden opgenomen door ons lichaam. [6] De vitaminen en mineralen in vruchtensap zijn direct afkomstig uit het geperste fruit. Iedere vrucht en ook vruchtensap heeft een eigen combinatie van voedingsstoffen. Deze verdwijnen niet wanneer het sap wordt verpakt. Het is zelfs zo dat de verpakkingsmethode de voedingsstoffen van geplukt fruit kan helpen behouden. Europese vruchtensapproducenten gebruiken bewust processen die bijdragen aan het behoud van de voedingswaarde van vruchtensap voor consumenten, zowel bij het persen, het pasteuriseren als bij het verpakken. [7] Om te beginnen wordt het fruit direct geperst nadat het is geoogst– dit zorgt ervoor dat meeste voedingsstoffen (die in de periode na het oogsten verloren kunnen gaan) behouden blijven. Door vruchtensap te verpakken wordt het bovendien beschermd tegen invloeden als temperatuur, lucht en licht en blijven de natuurlijke verhoudingen gelijk. [8] Meer informatie over het productie- en verpakkingsproces vind u bij Hoe wordt vruchtensap gemaakt

Vruchtensap kan kinderen helpen bij het eten van groente en fruit 

Voor een gezond voedingspatroon wordt in Nederland tenminste 2 stuks fruit en 250 gram groente per dag aanbevolen aan volwassenen, en (afhankelijk van leeftijd en gewicht) verhoudingsgewijs een zelfde hoeveelheid voor kinderen. [9] Veel kinderen halen deze norm echter niet. Volgens de RIVM voldoen in Nederland drie op de tien kinderen in de basisschoolleeftijd aan de richtlijnen voor groente en fruit. [10] Wanneer vruchtensap geen onderdeel meer uit zou maken van ons voedingspatroon, zou dit zelfs een nog lager percentage zijn. Naast het feit dat vruchtensap kinderen kan helpen bij het eten van voldoende groenten en fruit, heeft de wetenschap aangetoond dat vruchtensap een aantal specifieke voordelen heeft voor kinderen: Het is een ‘belangrijke bron van magnesium en kalium voor kinderen tussen de 2-5 jaar’. [11] Vruchtensap kan kinderen helpen bij het wennen aan de smaak van groente en fruit, wat kan leiden tot gezonde keuzes op de lange termijn. [12] 

Bronnen: 

  1. Publicatieblad van de Europese Unie. Directive 2012/12/EU of the European Parliament and of the Council. Beschikbaar hier
  2. UK Department of Health. Nutrient analysis of fruit and vegetables. Beschikbaar hier
  3. AIJN Frequently Asked Questions. Beschikbaar hier.
  4. Publicatieblad van de Europese Unie. EU Commission Regulation 432/2012 of 16/05/2012. Beschikbaar hier
  5. Gibson, S. Fruit juice consumption in the National Diet and Nutrition Survey (NDNS 2008-2010): associations with diet quality and indices of obesity and health. Proceedings of the Nutrition Society. 2012. 
  6. Aschoff et al. In Vitro Bioaccessibility of Carotenoids, Flavonoids, and Vitamin C from Differently Processed Oranges and Orange Juices. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 2015. 
  7. Publicatieblad van de Europese Unie. Directive 2012/12/EU of the European Parliament and of the Council. Beschikbaar hier.
  8. Nelson. Phytochemically induced flavor changes in orange juice exposed to light in glass and polyethylene terephthalate at 4°C .Thesis (M.S.), 2005, University of Florida. Lees ook: Klimczak. Effects of storage on the content of polyphenols, vitamin C and the antioxidant activity of orange juices. Journal of Food Composition and Analysis. 2007. 
  9. http://www.voedingscentrum.nl/nl/mijn-kind-en-ik/alles-over-gezond-eten-voor-kinderen-van-4-13-jaar/gezond-eten-en-drinken-voor-kinderen-4-13-jaar-.aspx 
  10. http://www.rivm.nl/Documenten_en_publicaties/Algemeen_Actueel/Nieuwsberichten/2015/Nederland_eet_onvoldoende_fruit_groente_en_vis 
  11. Fulgoni V and Quann E. National trends in beverage consumption in children from birth to 5 years: analysis of NHANES across three decades. Nutrition Journal 2012, 11:92. Beschikbaar op: http://www.nutritionj.com/content/11/1/92. 
  12. CREDOC. Comportements et consommation alimentaire en France 2010. Enquête CCAF 2010. 2010.

10